Girişimsel Radyoloji

Gelişen görüntüleme teknikleri hastalara uygulanacak tanısal ve tedavisel işlemlerin bazılarının bu görüntüleme yöntemleri eşliğinde sadece iğne deliği kadar bir alandan yapılabilmesine olanak sağlamıştır. Radyolojik görüntüleme modaliteleri (ultrasonografi, bilgisayarlı tomografi, anjiografi) eşliğinde tanısal ve tedavisel işlemleri minimal invaziv yöntemlerle (ameliyatsız) gerçekleştiren branş Girişimsel Radyoloji bölümüdür. Bahsettiğimiz ameliyatsız tedavilerin en önemli avantajı işlem sonrasında hastanın hastanede ya da yoğun bakımda kalma süresini (hospitalizasyon süresi) belirgin olarak kısaltmasıdır. Yani yapılan tedavinin önemine göre bazen 2-3 saatlik gözlem sonrasında bile hastalarımız taburcu edilebilmektedir.

Girişimsel Radyoloji insan vücudundaki tüm organlarda işlem yapabilmekte olup bu organların pek çoğuna damarlar içerisinden ilerleyerek ya da perkütan (ciltten girilerek) yolla ulaşılabilmektedir. Bu sebeple çok geniş bir hastalık yelpazesine çözümler üreten bölümümüz temel bağlamda Vasküler (damarlar aracılığıyla), Non-vasküler (ciltten girilerek) ve kanserli hastalara uygulanan hem damarsal hem de damar dışı tedavileri içeren Onkolojik Girişimsel Radyoloji olarak üç temel alana bölünmektedir.

VASKÜLER GİRİŞİMSEL RADYOLOJİ

Kasık damarı ya da kol damarından girilerek kalp dışındaki tüm vücut damarlarında gerçekleştirilen tanısal işlemleri ve aynı girişlerden ya da hastalığın durumuna göre farklı vücut bölgesindeki damarlardan girilerek yapılan tedavisel işlemler bütünüdür. Vasküler işlemlerin bütününe eşlik eden Radyolojik görüntüleme sistemi anjiografi cihazlarıdır. Vasküler Girişimsel Radyoloji tedavi yapılan vücut bölümleri ya da hastalık çeşitlerine göre kendi içerisinde iki ana kola ayrılmaktadır.

Nöro-Girişimsel Radyoloji: Beyin, boyun ve omurilik damarlarındaki bazı hastalıklar ameliyatsız olarak tedavi edilebilmektedir.

  1. Beyin damarlarının anevrizma (baloncuk) ve arteriovenöz malformasyon/fistül (damar yumakları) tedavileri
  2. Karotis (şah damarı) ve vertebral arter (beyincik damarı) darlık ve tıkanıklıklarının tedavisi
  3. İnme geçiren hastalara ilk 6-8 saatte yapılabilen pıhtı çıkarma ya da pıhtı eritme tedavisi
  4. Omurilikteki damar yumaklarının tedavisi

Periferik-Girişimsel Radyoloji:  Baş, boyun ve omurilik damarları dışında kalan vücudun tüm atardamar ve toplar damarlarına yapılan işlemleri içerir.

  1. Özellikle diabetik hastalardaki bacak/ayak damar tıkanıklıklarının balon stent ya da traşlama tedavileri (amputasyondan kurtarma)
  2. Aort anevrizmalarına (aort damarında balon) yapılan damar içerisine yapay damar yerleştirme ile onarım (EVAR/TEVAR)
  3. Diyaliz fistüllerindeki tıkanıklık darlık ya da pıhtı oluşumlarının tedavisi
  4. Tüm vücut damarlarındaki travmatik ya da kendiliğinden oluşan kanamalarının tıkama (embolizasyon) yöntemi ile tedavisi
  5. Bağırsak ve böbrek damarlarındaki darlık tıkanıklık ya da pıhtı oluşumlarının erken ya da geç aşamadaki tedavileri
  6. Kadınlarda rahim miyomlarının embolizasyonla küçültülmesi (UFE)
  7. Erkeklerdeki iyi huylu prostat büyümesinin (BPH) ya da varikoselin tıkama yöntemi ile tedavisi (Prostat arter ve Gonadal ven embolizasyonu)
  8. Erkeklerdeki atardamar daralması ya da tıkanmasına bağlı erektil disfonksiyonun tedavisi (sertleşme problemlerinin sebebi olabilecek leğen kemiği damar tıkanıklıklarının/darlıklarının giderilmesi)
  9. Kanama ihtimali olan iyi huylu böbrek kitlelerinin tıkama tedavisi (Anjiomyolipom embolizasyonu)
  10. Kronik karaciğer hastalığı (siroz) bulunan hastalarda karında sıvı birikimi ya da yemek borusu kanamalarını önlemek amacıyla karaciğer içinde iki damarın ağızlaştırılması (TİPSS ya da peruktan TİPSS)
  11. Bacak varislerinin ve venöz yetmezliğinin lazer, radyofrekans, buhar, köpük ya da yapıştırıcı ile tedavisi
  12. Bacak derin toplardamarlarında oluşan pıhtının (DVT) erken aşamada (ilk üç hafta) pıhtı temizleme ya da kronik aşamada balon stent ile tedavileri
  13. Kadınlarda pelvik konjesyon sendromunun (rahim çevresi varisleri) tedavisi

 

NONVASKÜLER GİRİŞİMSEL RADYOLOJİ:

Damar dışı Girişimsel işlemlerin genel isimlendirmesi olup ultrasonografi, bilgisayarlı tomografi ve floroskopi kılavuzluğunda gerçekleştirilmektedir.

  1. Perkütan biyopsiler (Akciğer, karaciğer, lenf nodu, tiroid, kemik, pankreas, böbrek dalak)
  2. Apse ve koleksiyon drenajları (ameliyat sonrası ya da kendiliğinden gelişen)
  3. Karaciğer safra yollarının tıkanıklıklarında (taş tümör vs.) yapılan perkütan kolanjiografik işlemler (balon, stent ya da drenaj)
  4. Ürolojik işlemler (böbrek kist tedavisi, nefrostomi ya da double j stent tedavisi)
  5. Akciğer zarı ve karında biriken sıvıların boşaltılması
  6. Karaciğerde, akciğerde ya da yumuşak dokuda izlenebilen köpek kistleri tedavisi
  7. Omurgada sinir blokajı tedavileri (epidural ya da faset eklem blokajı)

 

ONKOLOJİK GİRİŞİMSEL RADYOLOJİ:

Kanser hastalarına uygulanan tedavileri içermektedir. Bu tedavisle işlemler hem damarlardan girilerek hem de ciltten girilerek yapılabilmektedir. Damardan yapılan tedavisel işlemler özellikle karaciğerin kendisinden kaynaklanan ya da diğer organlardan karaciğere yayılan tümörlere odaklanmaktadır. Yani damar yoluyla yapılan girişimsel onkolojik tedaviler günümüzde karaciğere odaklanmıştır.

  1. TAKE (TransArteriyel KemoEmbolizasyon)
  2. TARE (TransArteriyel RadyoEmbolizasyon)

Damar dışından yapılan Onkolojik girişimsel tedaviler ise özellikle halk arasında yakma/kurutma/dondurma tedavisi olarak da bilinen ablasyon yöntemlerini içermektedir. Bu yöntemler başta karaciğer olmak üzere akciğer böbrek pankreas yumuşak doku tiroid ve kemik gibi birçok organda uygulanabilmektedir.

  1. Radyofrekans ablasyon
  2. Mikrodalga ablasyon
  3. Kriyoablasyon
  4. Lazer ablasyonu
  5. İrreversible elektroporasyon
TOP